$ php artisan make:controller UserController --api
INFO  Controller [app/Http/Controllers/UserController.php] created successfully.

$ php artisan make:resource UserResource
INFO  Resource [app/Http/Resources/UserResource.php] created successfully.

# เริ่มต้นเหมือนช่างฝีมือ: เตรียมเครื่องมือก่อนลงมือ

คำว่า Artisan ใน Laravel ไม่ได้แปลว่า "เครื่องมือบรรทัดคำสั่ง" เพียงอย่างเดียว แต่มันสะท้อนปรัชญาของเฟรมเวิร์กนี้ทั้งหมด นั่นคือ การเขียนโค้ดควรเป็นงานฝีมือที่ประณีต ไม่ใช่แค่โค้ดที่ "รันผ่าน" แล้วจบ และไม่มีที่ไหนที่ปรัชญานี้สำคัญเท่ากับตอนที่คุณกำลังออกแบบ API เพราะ API ที่คุณสร้างวันนี้ จะกลายเป็นสัญญา (contract) ที่ทีม frontend, แอปมือถือ หรือแม้แต่ระบบภายนอกต้องพึ่งพาไปอีกหลายปี

บทความนี้เขียนขึ้นสำหรับนักพัฒนาที่คุ้นเคยกับ CodeIgniter 4 หรือเพิ่งเริ่มจับ Laravel และอยากเข้าใจว่า "API ที่ดี" ในมุมมองของ Laravel ควรหน้าตาเป็นอย่างไร เราจะไล่ตั้งแต่การวางแผน ไปจนถึงเรื่อง authentication, validation, performance และการเขียนเทสต์ — ครบทุกขั้นตอนที่ทำให้ API ของคุณ "พร้อมใช้งานจริง" ไม่ใช่แค่ดีโม

// สร้าง controller แบบ API (ไม่มี create/edit form)
php artisan make:controller UserController --api

public function index() {
    return UserResource::collection(User::paginate(10));
}

public function show(User $user) {
    return new UserResource($user);
}

public function store(StoreUserRequest $request) {
    $user = User::create($request->validated());
    return new UserResource($user);
}

php artisan make:resource UserResource

public function toArray($request) {
    return [
        'id' => $this->id,
        'name' => $this->name,
        'email' => $this->email,
        'joined_at' => $this->created_at->format('Y-m-d'),
    ];
}

php artisan make:request StoreUserRequest

public function rules() {
    return [
        'name'  => 'required|string|max:255',
        'email' => 'required|email|unique:users,email',
    ];
}

composer require laravel/sanctum

Route::middleware(['auth:sanctum', 'throttle:60,1'])->group(function () {
    Route::get('/profile', [ProfileController::class, 'show']);
});

// ดึง user พร้อม posts ในคำสั่งเดียว แทนการ query วนลูป
$users = User::with('posts')->paginate(10);

Route::prefix('v1')->group(function () {
    Route::get('/users', [UserController::class, 'index']);
});

public function test_user_can_register() {
    $response = $this->postJson('/api/register', [
        'name'  => 'CyberMan',
        'email' => 'dev@example.com',
    ]);

    $response->assertStatus(201);
}

สรุปเช็กลิสต์: 8 เรื่องที่ API ของคุณควรมี

สรุป: API ที่ดีคืองานฝีมือ ไม่ใช่ของสำเร็จรูป

ทั้งหมดนี้ไม่ใช่กฎตายตัวที่ต้องทำให้ครบในวันแรก แต่เป็นแนวทางที่ค่อย ๆ เก็บเพิ่มได้ทีละข้อ เริ่มจาก Resource Controller และ API Resource ก่อน เพราะสองตัวนี้จะวางรากฐานให้โค้ดอ่านง่าย จากนั้นค่อยเติม validation, authentication และ rate limiting เข้าไปตามความจำเป็นของโปรเจกต์

สำหรับใครที่คุ้นเคยกับ CodeIgniter 4 อยู่แล้ว แนวคิดเรื่อง resource-based routing, การแยก validation ออกจาก controller หรือการ version API ก็นำไปปรับใช้กับ CI4 ได้เช่นกัน เพียงแค่ syntax และชื่อคลาสจะต่างกันไปตามแต่ละเฟรมเวิร์ก แก่นของหลักการยังเหมือนเดิม

🤔 ปัญหาที่นักพัฒนา PHP ทุกคนเคยเจอ

ลองนึกภาพสถานการณ์นี้ดู — ผู้ใช้งานของคุณพยายามอัปโหลดวิดีโอขนาด 2 GB ขึ้นไปยังเว็บแอปของคุณ รออยู่นาน 45 นาที แล้วอินเทอร์เน็ตก็ดับ หรือเบราว์เซอร์ค้าง ผลลัพธ์คือ? ต้องเริ่มอัปโหลดใหม่ตั้งแต่ต้น ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่แย่มากสำหรับผู้ใช้

ปัญหานี้พบได้บ่อยมากในระบบที่ต้องรับไฟล์ขนาดใหญ่ เช่น ระบบ LMS ที่อัปโหลดวิดีโอบทเรียน, ระบบจัดการเอกสารของหน่วยงานภาครัฐ, หรือแอปพลิเคชัน Creative ที่รับไฟล์ RAW จากกล้อง

🔌 tus Protocol คืออะไร?

tus (อ่านว่า "tuːs") คือ open protocol สำหรับการอัปโหลดไฟล์แบบ resumable โดยเฉพาะ มันถูกออกแบบมาให้รองรับการหยุดกลางทาง ไม่ว่าจะโดยตั้งใจ (ผู้ใช้กด pause) หรือโดยอุบัติเหตุ (เน็ตหลุด, เบราว์เซอร์ปิด) แล้วสามารถกลับมาต่อจากจุดเดิมได้

จุดเด่นที่น่าสนใจอีกอย่างคือ คุณสามารถเริ่มอัปโหลดจากแล็ปท็อป แล้วมาต่อบนมือถือได้ เพราะ tus track ความคืบหน้าด้วย upload ID ที่ unique บน server ไม่ใช่บน device

📦 tus-php: Library ที่เราจะใช้

tus-php คือ pure PHP library ที่ implement tus protocol v1.0.0 ครบทั้ง server และ client โดยไม่ผูกติดกับ framework ใด ๆ (framework agnostic) จึงใช้กับทั้ง CodeIgniter 4 และ Laravel ได้สะดวก

ติดตั้งผ่าน Composer

composer require ankitpokhrel/tus-php

⚙️ หลักการทำงานแบบ Step by Step

🖥️ ฝั่ง Server: สร้าง TUS Endpoint

ไฟล์นี้ทำหน้าที่เป็น tus server — รับ request จาก client และจัดการ chunk ทั้งหมด ตัวอย่างด้านล่างใช้ Redis เป็น storage สำหรับเก็บ upload metadata

<?php

require 'vendor/autoload.php';

// สร้าง TUS server โดยใช้ Redis เก็บ upload state
$server = new \TusPhp\Tus\Server('redis');

// กำหนด path ที่จะเก็บไฟล์
$server->setUploadDir('/var/www/uploads');

// กำหนดขนาด chunk สูงสุด (5 MB)
$server->setMaxUploadSize(5 * 1024 * 1024);

// ให้ server จัดการ request ทั้งหมด
$response = $server->serve();

$response->send();

exit(0); // จำเป็นต้อง exit เพื่อหยุด PHP process

ตั้งค่า Nginx ให้ชี้มาที่ server

location /uploads {
    try_files $uri $uri/ /tus-server.php?$query_string;
}

🚀 ใช้กับ Laravel: ผ่าน Route

ใน Laravel ไม่จำเป็นต้องแก้ไข Nginx config ตรง ๆ — ให้กำหนด route ใน routes/web.php หรือ routes/api.php แทน

<?php

use Illuminate\Support\Facades\Route;
use App\Http\Controllers\TusUploadController;

// รองรับ TUS protocol ทุก HTTP method
Route::any('/upload/{token?}', [TusUploadController::class, 'handle'])
    ->where('token', '[0-9a-zA-Z\-]+');

<?php

namespace App\Http\Controllers;

use TusPhp\Tus\Server;

class TusUploadController extends Controller
{
    public function handle()
    {
        $server = new Server('redis');
        $server->setUploadDir(storage_path('app/uploads'));

        $response = $server->serve();
        $response->send();

        exit(0);
    }
}

🔥 ใช้กับ CodeIgniter 4

CI4 มี Router ที่ยืดหยุ่น สามารถ map ทุก HTTP method เข้า controller เดียวได้ง่าย

<?php

// รองรับทุก method สำหรับ TUS endpoint
$routes->add('upload/(:any)', 'TusUpload::handle/$1');
$routes->add('upload', 'TusUpload::handle');

<?php

namespace App\Controllers;

use CodeIgniter\Controller;
use TusPhp\Tus\Server;

class TusUpload extends Controller
{
    public function handle()
    {
        $server = new Server('redis');
        $server->setUploadDir(WRITEPATH . 'uploads');

        $response = $server->serve();
        $response->send();

        exit(0);
    }
}

🌐 ฝั่ง Client: HTML Form + Uppy.js

tus-php ทำงานร่วมกับ JavaScript client library ได้หลายตัว ที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือ Uppy.js ซึ่ง support tus protocol แบบ built-in และมี UI สวยงาม พร้อม progress bar

<!-- โหลด Uppy CSS -->
<link rel="stylesheet" href="https://releases.transloadit.com/uppy/v3.3.1/uppy.min.css">

<div id="uppy-dashboard"></div>

<!-- โหลด Uppy JS -->
<script src="https://releases.transloadit.com/uppy/v3.3.1/uppy.min.js"></script>
<script>
  const uppy = new Uppy.Uppy()
    .use(Uppy.Dashboard, { target: '#uppy-dashboard', inline: true })
    .use(Uppy.Tus, {
      // ชี้ endpoint ไปที่ tus server
      endpoint: '/upload',
      // ขนาด chunk: 5 MB
      chunkSize: 5 * 1024 * 1024
    });

  uppy.on('complete', (result) => {
    console.log('อัปโหลดสำเร็จ:', result.successful);
  });
</script>

📊 เปรียบเทียบวิธีการอัปโหลดแบบต่าง ๆ

🔧 ต้องการอะไรบ้าง?

🎯 ทำอะไรหลังอัปโหลดเสร็จ?

tus-php มี event listener ให้คุณดักจับตอนที่ไฟล์ upload ครบ 100% ได้ เหมาะสำหรับ trigger งานต่อเนื่อง เช่น แปลงวิดีโอ, สร้าง thumbnail, หรือบันทึกข้อมูลลงฐานข้อมูล

<?php

$server->event()->addListener(
    \TusPhp\Events\TusEvent::UPLOAD_COMPLETE,
    function (\TusPhp\Events\TusEvent $event) {
        $filePath = $event->getFile()->getFilePath();
        $fileName = $event->getFile()->getName();

        // บันทึกข้อมูลลงฐานข้อมูล
        \App\Models\MediaModel::create([
            'filename' => $fileName,
            'path'     => $filePath,
            'size'     => filesize($filePath),
            'status'   => 'ready',
        ]);
    }
);

📝 สรุป

การอัปโหลดไฟล์ขนาดใหญ่เป็นโจทย์ที่ดูเหมือนง่ายแต่มีรายละเอียดซ่อนอยู่มาก โดยเฉพาะเมื่อต้องรองรับผู้ใช้ที่มีอินเทอร์เน็ตไม่เสถียร tus protocol + tus-php library ช่วยแก้ปัญหานี้ได้อย่างสง่างาม โดยคุณไม่ต้องสร้าง chunking logic ขึ้นมาเอง

ขั้นตอนต่อไปที่แนะนำคือ เพิ่ม authentication middleware เพื่อป้องกัน upload endpoint, กำหนด file type validation ก่อนประกอบ chunk, และตั้งค่า cleanup job สำหรับไฟล์ chunk ที่อัปโหลดค้างนาน ๆ

PHP CI MANIA - PHP Code Generator 

ราคาสุดคุ้ม  
http://www.phpcodemania.com

// แบบเดิม — อ่านจากในออกนอก (สับสนมาก)
$result = array_sum(array_filter(array_map(
    fn($x) => $x * 2,
    [1, 2, 3, 4, 5]
), fn($x) => $x > 4));

// แบบใหม่ — อ่านจากซ้ายไปขวา ชัดเจนกว่า
$result = [1, 2, 3, 4, 5]
    |> array_map(fn($x) => $x * 2, ...)
    |> array_filter(..., fn($x) => $x > 4)
    |> array_sum(...);

// PFA — ล็อกพารามิเตอร์บางตัวไว้ก่อน ค่อยส่งที่เหลือทีหลัง
$double   = array_map(fn($x) => $x * 2, ?);
$moreThan4 = array_filter(?, fn($x) => $x > 4);

// รวมกับ Pipe Operator — อ่านลื่นมาก
$result = [1, 2, 3, 4, 5]
    |> $double(...)
    |> $moreThan4(...)
    |> array_sum(...);

var_dump($result); // int(24) — ผลลัพธ์: (4+6+8+10) = 28, filter >4 = 6+8+10=24

// ตัวอย่าง: Value Object สำหรับ User ใน Laravel
class UserProfile
{
    public function __construct(
        public readonly string $name,
        public readonly string $email,
        public readonly string $role = 'user',
    ) {}
}

$original = new UserProfile('สมชาย', 'somchai@example.com');

// PHP 8.5: clone พร้อมเปลี่ยน property ได้เลย
$admin = clone $original with { role: 'admin' };

echo $original->role; // 'user'  — ของเดิมไม่เปลี่ยน
echo $admin->role;    // 'admin' — object ใหม่

Fatal error: Maximum execution time of 1 second exceeded
         in example.php on line 6

#0 example.php(6): usleep(100000)
#1 example.php(12): slowOperation()
#2 example.php(20): processData()
#3 {main}

namespace App\Http\Requests;

use Illuminate\Foundation\Http\FormRequest;

class StoreProductRequest extends FormRequest
{
    public function authorize(): bool
    {
        return true;
    }

    public function rules(): array
    {
        return [
            'name'     => ['required', 'string', 'max:255'],
            'price'    => ['required', 'numeric', 'min:0'],
            'category' => ['required', 'exists:categories,id'],
        ];
    }

    public function messages(): array
    {
        return [
            'name.required'  => 'กรุณาระบุชื่อสินค้า',
            'price.min'      => 'ราคาต้องไม่ติดลบ',
            'category.exists' => 'หมวดหมู่ที่เลือกไม่มีในระบบ',
        ];
    }
}

namespace App\Services;

use App\Models\Product;
use App\Http\Requests\StoreProductRequest;

class ProductService
{
    public function store(StoreProductRequest $request): Product
    {
        return Product::create([
            'name'        => $request->validated('name'),
            'price'       => $request->validated('price'),
            'category_id' => $request->validated('category'),
            'created_by'  => auth()->id(),
        ]);
    }
}

// Controller บางเฉียบ — แค่เรียก Service
class ProductController
{
    public function store(
        StoreProductRequest $request,
        ProductService $service
    ) {
        $product = $service->store($request);

        return redirect()->route('products.show', $product)
                     ->with('success', 'เพิ่มสินค้าเรียบร้อยแล้ว');
    }
}

namespace App\Models;

use CodeIgniter\Model;

class ProductModel extends Model
{
    protected $table      = 'products';
    protected $allowedFields = ['name', 'price', 'category_id'];

    // PHP 8.5: ใช้ Pipe Operator ใน method ได้เลย
    public function getExpensiveProducts(float $minPrice): array
    {
        $items = $this->findAll();

        // แบบเดิม
        return array_values(array_filter(
            $items,
            fn($p) => $p['price'] >= $minPrice
        ));

        // แบบใหม่ (PHP 8.5) — อ่านง่ายกว่า
        // return $items
        //     |> array_filter(?, fn($p) => $p['price'] >= $minPrice)
        //     |> array_values(?);
    }
}

PHP CI MANIA - PHP Code Generator 

ราคาสุดคุ้ม  
http://www.phpcodemania.com